Geplaatst door: 
Verhaal

De eerste almelose spoorverbinding

Goede verbindingswegen zijn van essentieel belang voor de ontwikkeling van de economie van een land. In de loop der eeuwen werden de wegen langzaam maar zeker verbetert, waardoor de reistijden steeds korter werden. Maar men bleef wel afhankelijk van de snelheid van de paarden waarmee de koetsen en trekschuiten werden voortgetrokken.

Een revolutionaire omwenteling kwam met de uitvinding van de stoomlocomotief in 1829 door de Engelsman Stephenson. Voortaan was men voor de snelheid niet meer afhankelijk van de paarden die de voertuigen voorttrokken. Deze uitvinding luidde het begin van de moderne spoorwegen in. Bij spoorwegen denken wij automatisch aan de spoorrails. De naam spoorwegen is in feite al veel ouder. Karren hadden vroeger ongeveer dezelfde afstand tussen de wielen, waardoor iedereen op hetzelfde (karren)spoor in de weg kon rijden.
Bij de opkomst van nieuwe technologische ontwikkelingen liep Engeland voorop. In ons land dateert het eerste plan voor de aanleg van een spoorlijn van maart 1832. Aanvankelijk werd gedacht aan een spoorverbinding tussen Amsterdam en Duitsland via Amersfoort. Voorlopig bleef het bij plannen.
Vooralsnog werd er eerst geëxperimenteerd met ‘kleinschalige’ projecten. Zo werd op 20 september 1839 de eerste Nederlandse spoorlijn van Amsterdam naar Haarlem geopend. De eerste grote lijn was die van Utrecht naar Rotterdam, die op 30 juli 1855 werd geopend. De eerste spoorverbinding met Duitsland dateert van 1856 en liep van Arnhem naar Oberhausen.
In Almelo kreeg de florerende (textiel) industrie meer en meer behoefte aan grote hoeveelheden steenkool. Ondertussen hadden de spoorwegen hun bestaansrecht voor het goedkoop vervoer van massagoederen al ruimschoots bewezen. De Almelose fabrikanten zagen dan ook veel in de aanleg van een spoorlijn voor het vervoer van steenkolen. Zij lieten hun oog hierbij vallen op de regio rond het Duitse Salzbergen. Nadat Arnhem met Duitsland via het spoor verbonden was wilden de Almelose fabrikanten zeker niet achter blijven.
Op 25 juni 1861 kreeg de Almeloër E.J.H. Dull van de minister van Binnenlandse Zaken een concessie voor de aanleg en exploitatie van een spoorlijn van Almelo naar Salzbergen. Door een in juni 1864 ondertekende samenwerkingsovereenkomst, tussen de op initiatief van Dull opgerichte NV Spoorweg Maatschappij Almelo – Salzbergen, en de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen, kwam de zaak in een stroomversnelling. Beide spoorwegmaatschappijen bundelden nu hun kennis en middelen en namen de exploitatie van de lijn Almelo – Salzbergen voor gemeenschappelijke rekening. Het gezamenlijk kapitaal bedroeg 21 miljoen gulden en de onderneming werd in Almelo gezeteld. Het kapitaal werd hoofdzakelijk verkregen door de uitgifte van aandelen. Ter bevordering van de aanleg van een goede spoorverbinding kocht ook de Gemeente Stad Almelo een groot aantal aandelen. 
De eerste proefrit over het gehele traject Almelo – Salzbergen vond plaats op 27 september 1865. Op maandag 2 oktober 1865 volgde de officiële opening van de spoorlijn door minister Thorbecke.

Reacties