Geplaatst door: 
Verhaal

Geschiedenis van de Almelose posterijen

Sinds de uitvinding en het massale gebruik van Email is de communicatie sterk verbeterd. Met de introductie van Email werd voorspeld dat de brievenpost op den duur zou gaan verdwijnen. Niets bleek echter minder waar. Er worden nog steeds veel brieven verstuurd.

Een ‘tastbaar’ bericht van iemand heeft toch een extra dimensie. Het versturen van een brief lijkt nu zo heel gewoon, maar dat was het tot ver in de 19e eeuw niet. Tot die tijd moest een arbeider een dag werken om de port van een brief te kunnen betalen! Het versturen en ontvangen van post was vooral iets voor de ‘upper class’.
Tot mei 1795 was de Almelose posterij in handen van de heer van Almelo. Deze had het alleenrecht van post. Dit hield in, dat alle personen- en goederenvervoer van en naar de heerlijkheid door hem gecontroleerd werden. Zo stelde hij kwaliteitseisen aan de postkoetsen, om een veilig verkeer van personen en goederen te garanderen. Minstens één keer per jaar moesten de postkoetsen voor het huis Almelo verschijnen, om te laten zien dat aan alle veiligheidseisen voldaan was.
In januari 1795 trokken Franse troepen onder het mom van vrijheid, gelijkheid en broederschap ons land binnen. Deze inval leidde tot grote bestuurlijke hervormingen, waarbij de burgerij haar invloed ten koste van de adel aanzienlijk wist te versterken. Bij het uitbreken van de revolutie in 1795 werd de toenmalig vrouwe van Almelo, gravin Sofia Carolina Florentina van Rechteren, door de Almelose burgerij haar alleenrecht van post ontnomen. Voortaan sloten de Almelose burgers zelfstandig contracten over het rijden van de postkoetsen met de nabijgelegen steden.
Op 15 januari 1799 werden de posterijen bij decreet ‘nationaal verklaard.’ Dit wil zeggen, dat de posterijen voortaan een nationale aangelegenheid werden en dat alle inkomsten ten goede van de schatkist van het Rijk kwamen. Het betrof hier het vervoeren van brieven met een gewicht tot één kilogram. Als gevolg van deze maatregel raakten de steden hun inkomsten uit de posterijen definitief kwijt. Nadien kwam er een uniforme landelijke wetgeving. Voortaan werd er een voor het hele land geldend tarief vastgesteld, variërend naar afstand en gewicht.
Aanvankelijk beschikte Almelo over drie belangrijke postroutes. De post in westelijke richting werd vanuit Almelo naar Deventer of Zwolle vervoerd. De post in Oostelijke richting ging via Ootmarsum naar Uelsen en verder.
De Almelose postkoetsen vertrokken oorspronkelijk vanaf het zogenaamde Posthuis aan de Bornsestraat ter hoogte van de Veemarkt. Hier konden de mensen ook brieven afgeven.
Op 1 augustus 1809 ontving Almelo haar eerste poststempel. Na stempeling kon je zien op welke dag een poststuk was verzonden. Het was gebruikelijk dat de ontvanger van een brief de portokosten aan de postbode betaalde. Hierin kwam pas in 1852, met de introductie van de postzegel, een einde. De postzegel werd op een brief geplakt als bewijs dat de afzender de portokosten betaald had.
Met de introductie van de Postwet van 1 april 1811 kreeg Almelo haar eerste echte postkantoor. De plaats van het toenmalige postkantoor is niet te achterhalen. Mogelijk werd het Posthuis aan de Bornsestraat tot postkantoor omgedoopt, maar zeker is dit niet. Wel is bekend dat J. Bruggink de eerste directeur van het Almelose postkantoor werd.
Zeker is wel dat in 1874 de Postkantoor en Telegraafkantoor werd ondergebracht in het voormalige beursgebouw aan de haven en de markt. In 1901 werd dit pand door de posterijen verlaten en in gebruik genomen als kantongerecht. Het gebouw is rond 1960 gesloopt om plaats te maken voor nieuwbouw.
In 1901 werd het Postkantoor en Telegraafkantoor gevestigd in de voormalige villa van textielfabrikant Salomonson aan de Grotestraat. Dit pand was tot 1961 als postkantoor in gebruik. In hetzelfde jaar werd een geheel nieuw postkantoor aan de Hofstraat geopend. Beide panden zijn inmiddels ook al weer verdwenen. 
De dagelijkse diensten voor het publiek worden nu verleend vanuit diverse kleine, over de stad verspreid liggende, kantoortjes. De distributie van de post geschiedt momenteel nog vanuit een bedrijfsgebouw aan de Aalderinkssingel.
Het echte ouderwetse postkantoor is helaas verdwenen.

Reacties