Geplaatst door: 
Verhaal

Het Almelose wapen

Veel inwoners van onze stad vragen mij iets over de historie van ons gemeentewapen. Wanneer het huidige wapen van de Gemeente Almelo is vastgesteld, is over het algemeen wel bekend. Maar hoe zit het met de voorgangers van het wapen. In dit verhaal wil ik de historie van ons wapen behandelen.

Het oudst bekende wapen is te zien op een stadszegel van Almelo uit het jaar 1396. Het omschrift luidt: S(igillum) CIVITATIS DE ALMELO. (Zegel van de Stad Almelo). In het midden van het zegel is een schild met 3 ruiten geplaatst. Dit schild met de 3 ruiten is hoogst waarschijnlijk ontleent aan het wapen van de familie van Almelo. Dit wapen is ook te zien op de
Almelose munt uit circa 1370 en bestaat uit een schild met 12 ruiten.
Waarom voor een ruit in het wapen werd gekozen is mij niet bekend. In de 14e eeuw was het wel modieus om een ruit in je familiewapen te hebben. Symbolisch geldt de ruit als
vruchtbaarheidszinnebeeld. De ruit is een typisch vrouwelijk teken en vermoedelijk een voorstelling van de moederschoot, waaruit het jonge nieuwe leven geboren wordt. De ruit wordt ook gezien als een rechtssymbool. Een mogelijke verklaring hiervoor is het monogram van Karel de Grote, als opperste raadsheer. Hij tekende met twee in elkaar geweven ruiten omgeven door de letters van zijn naam KAROLUS.
Het eerste officiële document over het toekennen van een stadswapen dateert van 24 november 1819. Die dag stelde de Hoge Raad van Adel het wapen van de Gemeente Stad Almelo officieel vast. De omschrijving van het wapen luidde: “Een schild van lazuur (blauw) beladen met drie gouden ruiten, het schild gedekt met een kroon van goud.” De kleuren goud en blauw waren destijds de zogenaamde Rijkskleuren, ofwel de hoofdkleuren van het Rijkswapen.
Het wapen van de Gemeente Ambt Almelo werd pas op 14 november 1898 door de Hoge Raad van Adel vastgesteld. Eind 1897 kreeg de Gemeente Ambt Almelo van de Hoge Raad een brief waarin werd opgemerkt dat de Gemeente gebruik maakte van een wapen dat nooit officieel was goedgekeurd. Deze opmerking had te maken met de nieuwbouw van het Provinciehuis aan de Diezerstraat te Zwolle in 1898. Het was de bedoeling de ramen van de Statenzaal te versieren met de wapens van de toen in Overijssel bestaande gemeenten. Het wapen van de Gemeente Ambt Almelo bestond uit: In goud drie dwarsbalken van azuur, beladen met 12 ruiten van zilver, 5, 4 en 3.
Op 31 december 1913 werden de Gemeenten Stad Almelo en Ambt Almelo samengevoegd tot de Gemeente Almelo. Uiteraard diende de nieuwe gemeente in het bezit van een gemeentewapen te komen. De Hoge raad van Adel stelde voor het wapen van de Gemeente Stad Almelo als uitgangspunt te nemen. Uiteindelijk werd besloten de 3 gouden ruiten in het wapen van stad Almelo te vervangen door de zilver kleurige ruiten van Ambt Almelo.
In 1952 vond het gemeentebestuur dat het wapen van onze gemeente aan verandering toe was. In vergelijking met andere gemeenten vond men het wapen niet chique genoeg. Burgemeester Ravesloot vond, dat wanneer er aan het wapen 2 leeuwen toegevoegd zouden worden dit de stad nog meer zou sieren. De Hoge raad van Adel willigde het verzoek van het gemeente bestuur in en stelde op 23 januari 1954 het thans nog steeds geldende gemeentewapen vast. De beschrijving hiervan luidt: “In azuur (blauw) drie ruiten van zilver. Het schild gedekt met een gouden kroon van vijf bladeren en gehouden door twee leeuwen in natuurlijke kleur, getongd van keel.”

Reacties